Presidenten van Amerika: George Washington

Geboren:	22 februari 1732
President:	30 april 1789 - 4 maart 1797
Overleden:	14 december 1799

Als de eerste en tevens een van de meest bekende presidenten uit de geschiedenis van de Verenigde Staten spreekt George Washington nog steeds tot de verbeelding. De man die de koloniale gebieden in Amerika verenigde, wordt vandaag de dag nog overal geëerd. Onder andere de Amerikaanse hoofdstad is naar deze legendarische figuur vernoemd.

Voor presidentschap

Vroege jaren

George Washington werd op 22 februari 1732 geboren in Virginia. Als lid van een behoorlijk rijke familie ontbrak het hem in zijn jongste jaren aan niets. Toen hij nog maar elf jaar was overleed zijn vader. Zijn halfbroer Lawrence en diens schoonvader William namen de vaderrol op zich. Lawrence bracht zijn interesse in onder andere ethiek, boeken en theater over op George. William was lid van de invloedrijke Fairfax-familie, die in heel Virginia grote landerijen bezat. Dankzij deze connectie kon George opklimmen in het bestuurlijk apparaat van de Britse kolonie. In 1749 werd de pas 17-jarige George taxateur van Culpeper County. Door deze baan en de groeiende invloed van zijn familie begon hij op te vallen bij de toenmalige gouverneur van de staat: Robert Dinwiddie. Toen halfbroer Lawrence in 1752 overleed aan de gevolgen van tuberculose, nam George zijn rol over als adjudant van de militie in Virginia.

Oorlog in de koloniale gebieden

Washington groeide op in het tijdperk van ontdekkingsreizigers en kolonisten. Naast de Engelsen maakten meerdere Europese supermachten aanspraak op gebieden op het nieuw ontdekte Amerikaanse continent. De Fransen probeerden steeds meer invloed uit te oefenen en breidden hun militaire activiteiten uit naar ‘Ohio County’, een regio die ook geclaimd werd door de Britse kolonies Virginia en Pennsylvania. Gouverneur Dinwiddie kreeg zodoende van de Britse overheid het bevel om de Fransen te verzoeken zich terug te trekken. Dinwiddie droeg deze taak over aan de jonge Washington. Na een poging ondernomen te hebben ging Washington onverrichter zaken terug naar Virginia. Zijn volgende taak werd het verdedigen van Ohio Country tegen de Fransen. Voordat Washington het gebied (dat nu Pittsburgh heet) echter bereikte, hadden de Fransen in 1754 de Britse compagnie al verdreven en er een buitenpost ingesteld. Met ondersteuning van de inheemse bevolking lokte Washington de Fransen in de val, waarbij de Franse leider gedood werd. Razend om het verlies van hun leider sloegen de Fransen terug. In de slag om fort Necessity werd Washington gevangengenomen, maar na korte tijd weer vrijgelaten. De verhoudingen tussen Engeland en Frankrijk waren echter zo vertroebeld, dat de landen elkaar in 1756 officieel de oorlog verklaarden.

Door zijn legerervaring kreeg Washington het opperbevel over de troepen in Virginia. In 1758 liet hij zijn leger optrekken naar fort Duquesne, waarbij de Britten de controle over Ohio terugkregen. Niet veel later diende Washington zijn ontslag in. Zijn ervaringen in het leger zouden hem later nog zeer van pas komen.

Tussen twee oorlogen

In 1759 trouwde George Washington met Martha Custis, een weduwe van hoge komaf met twee kinderen. Washington kon zelf geen kinderen krijgen: hij was impotent geworden nadat hij getroffen was door de pokken, een zeer gevreesde ziekte in die tijd. Het stel verhuisde naar Mont Vernon, waar George verderging als plantage-eigenaar en politicus. Door zijn huwelijk was hij een van de rijkste en invloedrijkste mannen van heel Virginia geworden. In deze periode leefde hij het leven van een rijke aristocraat. Hij ging vaak jagen, organiseerde grote en overdadige feesten en leefde in luxe.

De Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog

In de jaren 1760 groeide de onvrede binnen de Britse overzeese koloniën, vooral doordat de Britse overheid deze gebieden verschillende belastingen oplegde. Washington steunde de oppositie tegen deze maatregelen en voerde een motie in tegen de belastingwetten. De Britten gaven hier echter geen gehoor aan, waarop de koloniën ten strijde trokken. In juni 1775 werd Washington benoemd tot opperbevelhebber van de continentale legers. Zijn rol was het begeleiden, aanvoeren en trainen van het leger. Als uithangbord vertolkte hij echter een veel belangrijkere taak. Washington werd het gezicht van de revolutie en een icoon waarachter de inwoners van de kolonies zich konden scharen.

In juli 1775 leidde Washington zijn troepen naar Boston, in het noordoosten van Amerika. Om de manschappen te bevoorraden met munitie en wapens werden in vele Britse gebieden militaire posten overvallen. Ook de Fransen hielpen, in een poging hun aartsrivaal te verzwakken. Boston werd ingenomen en even later werd bij Long Island, New York een van de grootste slagen in de Onafhankelijkheidsoorlog uitgevochten. Washington ging ten onder en moest zich met grote verliezen terugtrekken. De nacht van 25 december zou echter een kanteling teweegbrengen. De Amerikanen onder leiding van Washington wilden namelijk niets anders dan onafhankelijkheid en waren bereid er hard voor te vechten. Ze voerden een verrassingsaanval uit op Trenton en maakten ruim duizend krijgsgevangenen. Na enkele overwinningen stond het leger opnieuw tegenover de Britten in New York. De Fransen hadden inmiddels ook een flink regiment naar Amerika verscheept, dat in 1780 aankwam op Rhode Island. Onder leiding van kolonel De Rochambeau hielpen de Fransen de Amerikanen om de Britten te verslaan. Een grote overwinning op zee in 1781 markeerde het einde van de Engelse hegemonie aan de andere kant van de oceaan. De overgave in Yorktown in oktober 1781 was het eindpunt van de grote gevechten in Noord-Amerika. In de jaren daarna ontmantelde Washington het leger en in 1783 nam hij ontslag als opperbevelhebber.

Tijdens presidentschap

Het presidentschap

De electorale commissie was in 1789 unaniem: George Washington moest de eerste president van de nieuwe onafhankelijke Verenigde Staten worden. Met John Adams als vicepresident nam Washington deze eer aan. Op 30 april vond de inauguratie plaats in de Federal Hall in New York. Washington zou twee termijnen vullen als president. Later werd dit het maximum aantal termijnen voor een president.

Als fanatiek republikein hoopte Washington dat er geen partijstelsel zou ontstaan. Een goed en solide bestuursapparaat zou volgens Washington het beste functioneren op basis van één partij. De plaats waar de overheid zetelde werd verplaatst. Een nieuw te bouwen stad aan de Potomacrivier zou de eer te beurt vallen. Deze stad zou later bekend worden als Washington DC.

In de jaren negentig van de achttiende eeuw hadden de Verenigde Staten te maken met een opstand. Nadat de overheid in 1791 belastingen had geheven op gedistilleerde dranken, waren er luidkeelse protesten te horen. In een poging deze zogenaamde Whiskyopstand neer te slaan, trokken legers de opstandige gebieden in om de ongeorganiseerde rebellen te verslaan.

Ook met buitenlandse zaken had de nieuwbakken president het nodige te stellen. In een poging de verhoudingen met de Britten te verbeteren, tekenden beide regeringen in 1794 een overeenkomst, waarin de Engelsen toezegden te vertrekken bij de grote meren. Ook kwamen beide landen overeen de handel te stimuleren. Dit leidde niet alleen tot protest bij oppositie van Washington, maar ook bij de Fransen, die met de Britten in oorlog waren.

In 1796 schreef de president zijn afscheidsbrief, die een van de meest invloedrijke republikeinse schrijfsels in de geschiedenis zou worden. Washington riep in zijn brief op om te waken voor een te grote bemoeienis van andere overheden in Amerika en andersom. Mensen moesten geen partijpolitiek bedrijven, maar zich inzetten voor het algemene goed. Hij opperde een vriendschap tussen alle naties en waarschuwde voor interventie in Europese oorlogen.

Na presidentschap

Pensioen en dood

Washington keerde na zijn pensioen terug naar Mount Vernon en vulde zijn dagen met het bestieren van een boerderij en het maken van gedestilleerde drank. De groeiende druk van de Fransen leidde echter kortstondig tot een terugkeer in het militaire leven. In 1798 kreeg hij de rol van hoofdofficier van het Amerikaanse leger. Deze taak zou hij een jaar uitvoeren, met als doel het leger te reorganiseren en klaar te maken voor de oorlog.

Op 12 december 1799 werd Washington op een tamelijk onbenullige wijze ziek, doordat hij in slecht weer doorweekt werd en zijn kleren niet uittrok. Griepverschijnselen en keelproblemen zouden uiteindelijk twee dagen later leiden tot zijn dood. Op 67-jarige leeftijd stierf een van de grootste politici en militaire aanvoerders die Amerika ooit heeft gekend. Over de hele wereld werd gerouwd. Napoleon stelde in Frankrijk zelfs een tiendaagse rouwperiode in. In de Verenigde Staten zelf droeg de bevolking nog maandenlang rouwkleding.

Besloten werd een tombe voor Washingtons lichaam te bouwen in de hoofdstad. De oppositie wist de verplaatsing van het lichaam nog vele jaren tegen te houden, maar in 1837 was het zover: Washington vond zijn laatste rustplaats in een voor hem gebouwd mausoleum. De sleutel werd in de Potomacrivier gegooid.

Overlevering

George Washington werd al in 1778 door zijn medelandgenoten gezien als de vader des vaderlands. Zijn gedachtegoed overleefde hem ruimschoots. Zijn teksten worden nog gelezen en zijn ideeën over slavernij - hij bevrijdde zijn eigen slaven in 1799 -, de gelijke rechten van mens en religieuze tolerantie zouden in latere tijd nog vaak aangehaald worden. In heel de VS zijn monumenten opgericht, de beeltenis van Washington prijkt op geldbiljetten en postzegels en zijn daden worden nog jaarlijks herdacht.