Presidenten van Amerika: Abraham Lincoln

Geboren:	12 februari 1809
President:	4 maart 1861 - 15 april 1865
Overleden:	15 april 1965

Een van de meest bekende presidenten die de Verenigde Staten ooit heeft gehad is Abraham Lincoln. Zijn grootste prestatie was het winnen van de Amerikaanse Burgeroorlog en het daarmee samenhangende afschaffen van de slavernij.

Voor presidentschap

Vroege leven

Abraham Lincoln werd op 12 februari 1809 geboren in Hardin County, Kentucky en was het tweede kind van Thomas en Nancy Lincoln. In 1816 verhuisde de familie naar Indiana. Toen Lincoln negen jaar was stierf zijn moeder, waarna zijn zus Sarah de zorg voor de jonge Abraham op zich nam. Een jaar later hertrouwde zijn vader met Sarah Bush Johnston, met wie Abraham een sterke band onderhield. Ondanks een scholing van nog geen jaar leerde Abraham zichzelf schrijven, spreken en werd hij een fanatieke lezer.

In 1830 verhuisde de familie wederom, nu naar de staat Illinois. Een jaar later besloot de 22-jarige Abraham dat het tijd was om te vertrekken. Hij reisde naar Sangamon County en nam daar een baan aan waarbij hij goederen moest verschepen naar New Orleans. In deze tijd ontmoette hij zijn eerste liefde, Ann Rutledge. Zij stierf in 1835, vermoedelijk aan de gevolgen van tyfus. In 1836 werd Abraham gekoppeld aan Mary Owens. Ze hadden een tijdje een relatie, maar omdat beiden hun twijfels hadden, eindigde ook deze relatie vrij snel. In 1841 trouwde Lincoln dan toch, met Mary Todd. Ze kregen vier kinderen, van wie alleen Robert volwassenheid zou bereiken.

Carrière

De carrière van Lincoln was al vóór zijn vaderschap begonnen. In 1832 kocht hij samen met een partner een kleine supermarkt in New Salem, Illinois. Dit werd geen succes en nadat hij de winkel weer verkocht had, begon Abraham aan zijn politieke carrière. Het gebrek aan opleiding, machtige vrienden en geld zorgde er echter voor dat deze carrière niet erg succesvol werd. Hij ging rechten studeren en werd advocaat.

Toen Abraham in 1834 verkozen werd in het staatsbestuur verhuisde hij naar de hoofdstad van Illinois, Springfield. Gedurende deze tijd begon hij als advocaat zaken te behandelen en vanaf 1841 had hij zijn eigen advocatenkantoor.

In 1846 werd Lincoln gekozen in het Huis van Afgevaardigden. Zijn belangrijkste agendapunten waren het stoppen van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog en het voorkomen van uitbreiding van de slavernij, die toen alleen in enkele zuidelijke staten was toegestaan. Nadat hij in 1846 de presidentskandidaat Zachary Taylor had gesteund, hoopte Lincoln op een belangrijke post in Washington. De nieuwe president koos echter rivalen van Lincoln en wilde hem assistent van de gouverneur van Oregon maken. Het aannemen van deze baan zou politieke zelfmoord zijn geweest. Lincoln bedankte dan ook voor de functie en pakte zijn voormalige baan als advocaat weer op. Zestien jaar lang behandelde hij allerlei zaken, uiteenlopend van moord tot transport en civiel recht.

De invoering van de Kansas-Nebraskawet in 1854 zorgde ervoor dat Lincoln terugkeerde in de politiek. Door deze wet werden allerlei gemaakte afspraken die tot afschaffing van slavernij zouden leiden teruggedraaid; iets wat Lincoln aan het hart ging. Hij stelde zich verkiesbaar voor de Senaat, een plaats die hij uiteindelijk niet wist te bemachtigen. Desondanks werd hij in 1856 namens de Republikeinse Partij kandidaat gesteld om vicepresident te worden en twee jaar later volgde een nominatie voor een Senaatszetel. Wederom wist Lincoln de verkiezing niet te winnen, maar zijn populariteit bleef groeien. In 1860 werd hij naar voren geschoven als de presidentskandidaat voor zijn partij. De groeiende onvrede en onenigheid wat betreft de slavernij zorgde ervoor dat Abraham Lincoln op 4 maart 1861 verkozen werd tot zestiende president van de Verenigde Staten. Zijn aanhang bevond zich in het noorden en westen; in het zuiden (waar veel slavernij plaatsvond) won hij slechts in twee van de bijna duizend regio’s.

Vóór de inauguratie van Lincoln drukten vele staten nog snel wetten door. Zes zuidelijke slavenstaten scheidden zich zelfs af en vormden de Geconfedereerde Staten van Amerika, een daad die de zittende president Buchanan en Lincoln weigerden te erkennen. In de maanden daarna werd geprobeerd een compromis voor de situatie te vinden. Er waren plannen om Amerika te verdelen in gebieden met en zonder slavernij. Lincoln wees dit resoluut af, maar steunde wel een amendement waarin slavernij beschermd werd in staten waar het al bestond. In zijn inaugurale speech benadrukte hij daarna dat hij geen intentie had om de slavernij in het zuiden af te schaffen. De mensen in de zuidelijke staten voelden zich echter bedreigd door Lincoln en het onvermijdelijke gebeurde.

Tijdens presidentschap

Burgeroorlog

Toen de aanvraag van majoor Anderson voor provisies door Washington werd afgewezen, werd dit opgevat als een agressieve daad. Op 12 april 1861 openden daarom troepen van de Confederatie (Zuiden) het vuur op soldaten van de Unie (Noorden) bij Fort Sumter. Drie dagen later riep Lincoln alle staten bijeen om troepen te sturen. 75.000 mannen werden opgetrommeld om forten terug te veroveren, Washington te beschermen en de Unie te redden. Hierdoor werden staten gedwongen een kant te kiezen. Virginia verliet de Unie en sloot zich aan bij de Confederatie, net als de twee Carolina’s, Tennessee en Arkansas.

Vanuit de hele Unie waren nu soldaten onderweg om de hoofdstad te beschermen. Lincoln zelf nam het opperbevel van het leger op zich. Hij maakte een strategisch plan, gebruikmakend van zijn ongelimiteerde macht gedurende de oorlog. Zijn eerste wapenfeit was het blokkeren van alle havens van de Confederatie en daarna het arresteren van duizenden Confederatiesympathisanten. Om ervoor te zorgen dat er binnen de regering geen breuk ontstond, benoemde hij zowel Republikeinen als Democraten tot aanvoerders binnen zijn legers. Lincoln had twee prioriteiten in de oorlog: ervoor zorgen dat Washington goed beschermd werd en een agressieve tactiek ontwikkelen die zou zorgen voor een snelle overwinning.

Eind 1861 zag het er nog niet goed uit voor het Noorden. De Slag om Bull Run werd verloren, waarna Lincoln generaal George McClellan aanstelde als belangrijkste legeraanvoerder. McClellan organiseerde een campagne, de Peninsula Campaign, waarbij het leger via de Potomac-rivier over het Virginia-schiereiland vervoerd werd om zo Richmond, de hoofdstad van de Confederatie, te kunnen innemen. Uitblijvende grote overwinningen en onderlinge onenigheid zorgden er echter voor dat deze tactiek geen succes werd en McClellan werd in 1862 vervangen door Henry Halleck. De Noordelijke troepen verloren voor de tweede keer bij Bull Run en waren weer genoodzaakt Washington te beschermen. Robert E. Lee, gezagvoerder van het Zuiden, was inmiddels Maryland binnengetrokken. In september 1862 kwamen de beide partijen elkaar tegen in Antietam, waar het Noorden na een bloedige slag won.
1863 zou een belangrijk jaar worden voor Lincoln. Nog steeds gebruikmaken van zijn onbeperkte macht in oorlogstijd stelde hij op 1 januari 1863 de Emancipation Proclamation in, waarmee hij alle slaven in het Zuiden symbolisch emancipeerde. Dit was extra olie op het vuur in het Zuiden: de Confederatie had namelijk na de afscheiding van het Noorden een eigen regering en president aangesteld. Aangezien Lincoln echter weigerde de Confederatie als zelfstandige natie te erkennen, had hij nog steeds de presidentiële macht over het hele land en kon hij dergelijke wetten instellen.

Later in 1863, begin juli om precies te zijn, behaalde de Unie een zeer belangrijke overwinning bij Gettysburg, een slag die bepalend zou zijn voor het verdere verloop van de oorlog. Vlakbij dit kleine stadje in Pennsylvania werd de meest bloederige slag ooit op Amerikaans grondgebied uitgevochten. Het Noorden won en de Zuidelijke troepen moesten zich ver terugtrekken. Enkele maanden na de grote slag bij Gettysburg hield Abraham Lincoln zijn beroemde korte toespraak ‘Gettysburg Address’, waarbij hij sprak over het ontstaan van een nieuwe staat na de oorlog. Ook had hij het over gelijkheid en het einde van de slavernij.

1864 was een bloederig jaar voor Amerika. Vele slagen werden uitgevochten met grote verliezen aan beide kanten. Het Zuidelijke leger van generaal Lee dunde steeds verder uit en Lee werd teruggedrongen tot aan Petersburg, Virginia, waar de succesvolle generaal (en latere president) Ulysses S. Grant de Zuidelijke staten belegerde. Na een bezoek van de president kreeg Grant de door hem gewenste versterkingen. Lincoln stelde de dienstplicht in, om de verliezen van het leger aan te vullen. Lincoln was overigens in 1864 herkozen als president; als lid van de nieuwe Unie-partij won hij de verkiezingen. Op 4 maart 1865 werd hij opnieuw ingezworen als president van de Verenigde Staten.

Lincoln was zich ervan bewust dat het Noorden aan de winnende hand was, maar had er groot belang bij dat er geen vrede werd getekend voordat hij zijn allerbelangrijkste besluit erdoor had gekregen: het dertiende amendement. Door invoering van dit amendement zou slavernij officieel illegaal worden verklaard in de Verenigde Staten. Na veel gelobby en omkopingen slaagde Lincoln er uiteindelijk in om het amendement via de Senaat en het Huis van Afgevaardigden goedgekeurd te krijgen. Vervolgens was het zaak om zo snel mogelijk een einde te maken aan de oorlog, die al honderdduizenden levens had gekost. De verzwakte positie van het Zuiden leidde uiteindelijk tot de eerste vredesbesprekingen en op 9 april 1865 gaf Lee zich over. Lincoln zou niet lang van de overwinning van de Unie kunnen genieten.

Presidentiele moord

Vijf dagen na de overgave van generaal Lee vatte acteur en fanatiek aanhanger van de Confederatie John Wilkes Booth samen met enkele handlangers het plan op om Lincoln te ontvoeren. Het groepje veranderde het plan echter en besloot Lincoln om te brengen, evenals vicepresident Johnson, de minister van Buitenlandse Zaken Seward en generaal Ulysses S. Grant. De aanslag werd gepland op 14 april 1865, Goede Vrijdag, de dag dat Lincoln samen met zijn vrouw en generaal Grant naar Ford’s Theatre in Washington DC zou gaan. Grant besloot op het laatste moment niet mee te gaan, een beslissing die zijn leven zou sparen. Tijdens een korte afwezigheid van Lincolns bodyguard zag Booth zijn kans schoon en schoot hij de president van achter in het hoofd. Booth, die van het balkon naar beneden sprong, raakte in gevecht met majoor Rathbone, maar wist te ontkomen. Na een vlucht van tien dagen werd hij uiteindelijk overmeesterd en gedood door soldaten van de Unie. Lincoln werd direct na de aanslag naar het tegenoverliggende Petersen House gebracht, waar hij werd behandeld door een dokter. Lincoln was echter al in coma geraakt en overleed negen uur later, om 7:22 ’s morgens.

Nog geen drie uur later werd vice-president Andrew Johnson ingezworen als nieuwe president. Gedurende drie weken werd het lichaam van Lincoln per trein vervoerd naar verschillende steden in het Noorden, waar honderdduizenden hem de laatste eer kwamen bewijzen.

Na presidentschap

Ter nagedachtenis van president Lincoln werden in de jaren daarna vele plaats-, stads- en regionamen naar hem vernoemd. Ook werden er monumenten opgericht in zijn eer. De meest beroemde monumenten zijn Mount Rushmore en het Lincoln Memorial in Washington DC. De lichamen van Lincoln, zijn vrouw en drie van hun vier zonen liggen begraven in de Lincoln Tomb op de Oakfield Cemetery in Springfield, Illinois.